Brojač biciklista u Novom Sadu (foto: M. Mazalica)

Brojači i totemi na biciklističkim stazama

Sigurno ste u poslednjih nekoliko godina na ulicama Novog Sada, posebno na biciklističkim stazama, mogli da uočite brojače i toteme za bicikliste. Ako niste znali šta je to i čemu služe, ne brinite - niste jedini. Zato smo se potrudili da vam što bolje približimo njihovu ulogu.

Novi Sad je u proteklom periodu dobio još šest novih brojača koje prate i novi totemi: na Bul. Jaše Tomića (kod LIDL-a), Hadži Ruvimova (kod benzinske stanice), Bul. oslobođenja (kod Mosta slobode), Bul. oslobođenja (na uglu sa Ul. Novosadskog sajma) i dva na Bul. patrijarha Pavla (kod raskrsnice sa Jožefa Atile). Sa ovih šest brojača i totema, Novi Sad sada ukupno ima 24 brojača za bicikliste i 12 totema.

Čemu služe brojači i koja je razlika između brojača i totema?

Razlika između brojača i totema je pre svega vizuelna, odnosno, brojač ne vidimo, jer se on nalazi ispod asfalta i sastoji se od niza kablova i senzora koji evidentira svaki prelazak bicikla i broje bicikliste. Totem je displej (ekran na konstrukciji) pored staze i brojača, koji je povezan sa brojačem i prikazuje stanje koje brojač registruje. Totem pokazuje broj biciklista po danu, u toku godine, i neke opšte informacije, kao što su vreme, temperatura i datum.

Ne nalazi se pored svakog brojača i totem. Ali svakako, brojač ćete veoma lako prepoznati na bici stazi. 

Iako neki brojači pored sebe nemaju totem, to svakako ne znači da oni ne rade.

Brojači, bili sa totemom ili bez, svakodnevno broje prelazak biciklista, i ti podaci registruju i sakupljaju u Gradskoj upravi za građevinsko zemljište i investicije. Očitano stanje biciklista, koje registruje brojač, pomaže nadležnim službama da vide koliko na određenom potezu u gradu ima biciklista i koliko se koja deonica koristi. Na taj način je lakše razmatrati potrebe biciklista za novim stazama, parkinzima ili u kojoj meri neki faktori utiču na bicikliste (npr. temperatura). Stručne službe Gradske uprave za građevinsko zemljište i investicije u saradnji sa Gradskom upravom za saobraćaj i puteve i Savetom za bezbednost saobraćaja, dobijene podatke koriste za praćenje i kontrolu saobraćaja i poboljšanje infrastrukture, kao i protoka saobraćaja i bezbednosti istog.

Totemi (displeji) sa druge strane, imaju za cilj promociju bicikliranja i unapređenje biciklističke infrastrukture. Brojače biciklista na biciklističkim stazama često prate i brojači motornih vozila na kolovozu. Na ovaj način se upoređuje broj putovanja biciklom i motornim vozilom na jednoj deonici u gradu. 

Prvi brojač u Novom Sadu, postavljen je 2012. godine, na Bulevaru oslobođenja, u raskrsnici sa Vojvođanskom ulicom i ovaj brojač najduže prati porast broja biciklista u gradu. Nedugo zatim postavljeni su i ostali brojači, dok je prvi totem postavljen 2018. godine, kod brojača na tri lokacije, na Bulevaru Evrope, Beogradskom keju i kod Štranda.

Najviše brojača ima na Bul. oslobođenja, čak šest (kod zgrade JP „Srbija-gas“, kod raskrsnice sa Vojvođanskom i Dimitrija Tucovića (2), kod mosta, na uglu sa Ul. Novosadskog sajma, i na uglu sa Augusta Cesarca), od čega tri brojača prate totemi (kod zgrade JP „Srbija-gas“ , na uglu sa Ul. Novosadskog sajma i kod mosta). Ostali brojači i totemi se nalaze na sledećim lokacijama:

  • Štrand,

  • Kej žrtava racije,

  • Bulevar Evrope (naspram Koste Racina - 2),

  • Bulevar Evrope (naspram Romanijske),

  • Rumenačka (kod ambulante - 2),

  • Bulevar oslobođenja (kod JP „Srbijagas“),

  • Bulevar cara Lazara (kod Promenade - 2),

  • Bulevar oslobođenja (ugao sa Novosadskog sajma),

  • Bulevar oslobođenja (ugao sa Augusta cesarca),

  • Bulevar oslobođenja (ugao sa Vojvođanskom i Dimitrija Tucovića - 2),

  • Bulevar oslobođenja (kod mosta)

  • Bulevar patrijarha Pavla (ugao sa Jožef Atile - 2),

  • Hadži Ruvimova (kod benzinske pumpe),

  • Bulevar Jaše Tomića (kod LIDL-a).

Brojač za bicikliste u Novom Sadu (foto: M. Mazalica)

Zašto neki totemi ne rade?

Verovatno ste primetili da neki od totema ne pokazuju očitano stanje, odnosno ne rade?

Totemi su priključeni na gradsku električnu mrežu putem bandera za noćno osvetljenje. Zbog specifičnosti sistema za noćno osvetljenje, koji se pali i gasi, bilo je potrebno osmisliti način da se totemima obezbedi kontinuirano snabdevanje električnom energijom i preko dana, te je u njima postavljen akumulator, koji tokom noći prikuplja električnu energiju i njome snabdeva toteme tokom dana. Kako su prvi brojači i totemi postavljeni pre više godina, neki akumulatori su usled neprestanog rada istrošeni i oslabljeni, pa se mogu uočiti i povremeni prekidi u radu. Iz Gradske uprave za građevinsko zemljište i investicije smo dobili informaciju da je nabavka novih akumulatora u toku, i da će uskoro svi brojači ponovo proraditi.

Brojača sa totemima ima u biciklističkim gradovima poput Kopenhagena i Amsterdama, ali su sve prisutniji i u drugim gradovima koji promovišu bicikliranje: